Tweede vaststellingswet Wetboek van Strafvordering

Dit wetsvoorstel zet de regels over de tenuitvoerlegging en de internationale samenwerking in strafzaken uit het huidige Wetboek van Strafvordering om naar het Nieuwe Wetboek van Strafvordering (36.327), ook bekend als de Eerste vaststellingswet. Onderhavig wetsvoorstel is samen met de Eerste vaststellingswet het vaststellingsspoor en vormen samen het nieuwe Wetboek van Strafvordering.

De Eerste vaststellingswet bevat de Boeken 1 tot en met 6 van het Nieuwe Wetboek van Strafvordering (36.327). In dat wetsvoorstel zijn daarnaast Boek 1, Hoofdstuk 10, en de Boeken 7 en 8 van het nieuwe Wetboek gereserveerd. Deze onderdelen hebben betrekking op de tenuitvoerlegging (Boek 1, Hoofdstuk 10, en Boek 7) en op de internationale en Europese strafrechtelijke samenwerking (Boek 8). Deze onderdelen van het nieuwe wetboek zijn gereserveerd, omdat de daarin op te nemen regelingen in recente jaren al zijn gemoderniseerd en ondergebracht in het huidige wetboek. De wijzigingen in onderhavig wetsvoorstel zijn daarom voornamelijk technisch van aard. Zo wordt op sommige punten de wettekst verduidelijkt. Ook zijn de ervaringen uit de praktijk met deze herziene boeken meegenomen en vinden er enkele inhoudelijke wijzigingen plaats op basis van die praktijkervaring.

Deze samenvatting is gebaseerd op het wetsvoorstel en de memorie van toelichting zoals ingediend bij de Tweede Kamer.

Het voorstel (EK, A) is op 1 april 2025 aangenomen door de Tweede Kamer.

Voor: SP, GroenLinks-PvdA, PvdD, Volt, D66, NSC, ChristenUnie, SGP, CDA, VVD, BBB, JA21 en PVV.

Tegen: DENK en FVD.

De Eerste Kamer heeft het voorstel op 24 februari 2026 na stemming bij zitten en opstaan aangenomen.

Voor: GroenLinks-PvdA, Volt, ChristenUnie, CDA, SGP, D66, SP, PvdD, VVD, PVV, JA21, BBB, 50PLUS, Fractie-Visseren-Hamakers, Fractie-Van de Sanden, Fractie-Walenkamp en Fractie-Beukering.

Tegen: FVD.

Afwezig: OPNL.

Dit wetsvoorstel werd samen behandeld met 36.327.

Adviesaanvraag AcICT

De Eerste Kamer heeft bij brief van 14 oktober 2025 advies gevraagd aan het Adviescollege ICT-toetsing over ICT-systemen en regie bij invoering nieuw Wetboek van Strafvordering (EK 36.327 / 36.636, F).

Het Adviescollege ICT-toetsing heeft op 12 mei 2026 haar advies over de voorbereiding van publieke organen in de strafrechtketen op de ICT-aanpassingen voor het nieuwe Wetboek van Strafvordering aangeboden aan de Eerste Kamer (EK 36.327 / 36.636, N met bijlage).

De Eerste Kamercommissie voor Justitie en Veiligheid heeft op 26 mei 2026 een informeel overleg georganiseerd met het Adviescollege ICT-toetsing over het advies over de voorbereiding van publieke organen in de strafrechtketen op de ICT-aanpassingen voor het nieuwe Wetboek van Strafvordering (EK 36.327 / 36.636, N met bijlage).

De commissie J&V heeft op 26 mei 2026 besloten in te stemmen met de door het Adviescollege ICT-toetsing voorgestelde vervolgonderzoeken:

• 1. 

  een onderzoek bij het Openbaar Ministerie naar de gekozen oplossingsrichting (GPS/Emma) in relatie tot de invoering van het nieuwe Wetboek van Strafvordering, te starten vanaf eind tweede kwartaal 2026; en
• 2. 

  een onderzoek naar de opvolging van de adviezen over de versterking van de regievoering, te starten vanaf eind derde kwartaal 2026 en het Adviescollege ICT-toetsing hierover per commissiebrief te informeren. Deze brief is voorzien voor 4 juni 2026.

De commissie heeft ook besloten het advies (EK 36.327 / 36.636, N met bijlage) opnieuw te agenderen zodra de kabinetsreactie is ontvangen.

Behandelingstraject

ingediend

titel

schriftelijke voorbereiding

inbreng geleverd door

• GroenLinks-PvdA - G.V.M. Veldhoen
• BBB - H.A. Marquart Scholtz
• VVD - H.W. Vogels
• CDA - H. Doornhof
• D66 - B.O. Dittrich
• PVV - I.A. Bezaan
• JA21 - K. van Bijsterveld
• ChristenUnie - H.J.J. Talsma
• Volt - E.W. Hartog

ondertekening

inwerkingtreding

Op een bij koninklijk besluit te bepalen tijdstip dat voor de verschillende boeken, hoofdstukken, titels, afdelingen,

artikelen of onderdelen daarvan verschillend kan worden vastgesteld